Radio Kootwijk en de Melkweg: verschil tussen versies

Uit Astrowiki
Ga naar: navigatie, zoeken
k
k
Regel 1: Regel 1:
 +
==Sterrenkundig Verleden van Radio Kootwijk==
 +
Tussen 1948 en 1955 stonden er op de Turfberg bij Radio Kootwijk (nu gemeente Apeldoorn) een aantal Duitse Würzburg radarschotels. Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakten deze schotels deel uit van de zogenaamde Atlantikwall - de Duitse radarverdedigingslinie langs de hele Europese kust.
  
Sterrenkundig Verleden van Radio Kootwijk
+
Eén van de Würzburg-antennes, die een diameter van 7,5 meter hadden, werd gebruikt voor radiosterrenkundig onderzoek aan de Melkweg. Dit onderzoek werd geleid door prof. dr. Jan Hendrik Oort van de Leidse Sterrewacht en radio-ingenieur Lex Muller van de Stichting Radiostraling van Zon en Melkweg (nu ASTRON). De Leidse astronomen wilden radiostraling uit de Melkweg opvangen en de Melkweg in kaart brengen.
  
Op 11 mei 2011 was het precies 60 jaar geleden dat bij Radio Kootwijk (nu behoorende bij de gemeente Apeldoorn) sterrenkundigen en radio-ingenieurs voor het eerst in Nederland de zwakke radiostraling opvingen van waterstofatomen in de Melkweg.
+
Aangespoord door prof. Jan Oort van de Sterrewacht Leiden, had de toenmalige Utrechtse sterrenkundestudent Henk van de Hulst al in 1944 berekend dat waterstofatomen hele zwakke radiostraling zouden uitzenden op een golflente van 21 cm (zei uitleg van Prof. C. de Jager). Waterstof is het meest voorkomende element in het heelal en het komt ook in zeer grote hoeveelheden voor in het Melkwegstelsel, in de vorm van enorme ‘waterstofwolken’. Als die radiostraling echt bestond en waargenomen kon worden, dan konden de beweging van de waterstofwolken én hun de plaats in ons Melkwegstelsel bepaald worden en als zodanig in kaart worden gebracht (zie uitleg door Prof. van Woerden in dit filmpje).
  
 
+
Technisch bleek het in die periode een hele opgave te zijn om radio-ontvangers te bouwen die voldoende gevoelig waren om de zwakke straling op 21 cm golflengte te kunnen waarnemen. Op 11 mei 1951 lukte het Lex Muller en zijn team om deze radiogolven op te vangen, een aantal weken nadat Amerikaanse astronomen van Harvard de primeur hadden.
Herinneringspaneel op de Heide
+
 
+
Ter ere van het baanbrekend radiosterrenkundig onderzoek dat in Radio Kootwijk is uitgevoerd, werd woensdag 11 mei 2011 in Radio Kootwijk het informatiepaneel “Sterrenkundig verleden van Radio Kootwijk” officieel onthuld.
+
 
+
Het paneel staat op de Turfberg bij Radio Kootwijk. Op die plek heeft de bewuste Würzburg-antenne gestaan. De onthulling werd worden gedaan door prof. dr. Hugo van Woerden (emeritus hoogleraar sterrenkunde aan de Universiteit van Groningen) en Ari Hin (gepensioneerd medewerker van ASTRON). Beiden waren in de jaren ´50 betrokken bij het uitvoeren en verwerken van de waarnemingen in Radio Kootwijk.
+

Versie van 11 mei 2011 om 01:22

Sterrenkundig Verleden van Radio Kootwijk

Tussen 1948 en 1955 stonden er op de Turfberg bij Radio Kootwijk (nu gemeente Apeldoorn) een aantal Duitse Würzburg radarschotels. Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakten deze schotels deel uit van de zogenaamde Atlantikwall - de Duitse radarverdedigingslinie langs de hele Europese kust.

Eén van de Würzburg-antennes, die een diameter van 7,5 meter hadden, werd gebruikt voor radiosterrenkundig onderzoek aan de Melkweg. Dit onderzoek werd geleid door prof. dr. Jan Hendrik Oort van de Leidse Sterrewacht en radio-ingenieur Lex Muller van de Stichting Radiostraling van Zon en Melkweg (nu ASTRON). De Leidse astronomen wilden radiostraling uit de Melkweg opvangen en de Melkweg in kaart brengen.

Aangespoord door prof. Jan Oort van de Sterrewacht Leiden, had de toenmalige Utrechtse sterrenkundestudent Henk van de Hulst al in 1944 berekend dat waterstofatomen hele zwakke radiostraling zouden uitzenden op een golflente van 21 cm (zei uitleg van Prof. C. de Jager). Waterstof is het meest voorkomende element in het heelal en het komt ook in zeer grote hoeveelheden voor in het Melkwegstelsel, in de vorm van enorme ‘waterstofwolken’. Als die radiostraling echt bestond en waargenomen kon worden, dan konden de beweging van de waterstofwolken én hun de plaats in ons Melkwegstelsel bepaald worden en als zodanig in kaart worden gebracht (zie uitleg door Prof. van Woerden in dit filmpje).

Technisch bleek het in die periode een hele opgave te zijn om radio-ontvangers te bouwen die voldoende gevoelig waren om de zwakke straling op 21 cm golflengte te kunnen waarnemen. Op 11 mei 1951 lukte het Lex Muller en zijn team om deze radiogolven op te vangen, een aantal weken nadat Amerikaanse astronomen van Harvard de primeur hadden.