Ursa Maior

Uit Astrowiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Terug naar: Sterrenbeelden

Algemene beschrijving[bewerken]

Ursa Maior
Een foto van Ursa Maior, met heel duidelijk de steelpan en ook de kop en poten

Ursa Maior, de Grote Beer, is waarschijnlijk het allerbekendste sterrenbeeld. De steelpan bestaat uit een goed herkenbare figuur van heldere sterren, allemaal van ongeveer magnitude 2. Het sterrenbeeld is eigenlijk niet te missen. Het sterrenbeeld is ook nog eens circumpolair, dus in Nederland altijd te zien, en wijst ook nog eens naar de Poolster. In oppervlakte is dit het 3e grootste sterrenbeeld (na Hydra en Virgo). Mensen die het sterrenbeeld wat beter kennen, zullen niet alleen de steelpan, maar ook de poten van de beer en de kop kunnen vinden. Vooral de poten zijn goed herkenbaar, ondanks dat het om zwakke sterren gaat.

Vanwege het circumpolaire karakter is dit sterrenbeeld altijd zichtbaar, maar dat wil niet zeggen dat het ook altijd goed vertoeven is. Vanwege de lengte en de grote afstand tussen verschillende objecten is het sterrenbeeld het makkelijkst te bekijken als de steelpan verticaal omhoog wijst. Dit is niet al te laat op de avond het geval in maart en april. Het sterrenbeeld bevindt zich dan in de buurt van het zenit, hierdoor is het contrast maximaal, maar kan het problemen geven met de beweeglijkheid van verschillende monteringen.

Aangrenzende sterrenbeelden[bewerken]

Lynx | Camelopardalis | Canes Venatici | Bootes | Leo Minor | Draco

Historie[bewerken]

Objecten[bewerken]

Ursa Maior is rijk aan Messier objecten in alle soorten en maten, maar vooral M81 en M82 stelen de show. Deze twee sterrenstelsels zijn vooral in zenit zeer mooi, en vanwege het contrast met de hemelachtergrond zijn stofbanden in M82 geen uitzondering in kijkers van 20 cm. Ook in kleine kijkers zijn deze twee sterrenstelsels leuk om te zien. Ze zijn zo helder dat ze met een 5cm zoeker al duidelijk zichtbaar zijn. M81 en M82 zijn niet de enige sterrenstelsels in de Grote Beer. Het sterrenbeeld is letterlijk bezaaid met sterrenstelsels. M101 is zeer groot, maar daardoor ook lastig waar te nemen. M108 is een typisch sigaarstelsel, maar ook vrij zwak. Ook zijn er genoeg NGC sterrenstelsels zichtbaar.

Een ander bekend object is de Uilnevel, M97. Deze is wel vrij zwak en komt pas tot zijn recht bij een 20cm kijker of groter, en heeft zeker de hulp van een donkere hemelachtergrond nodig.

Een ander leukigheidje zijn de sterren Alcor en Mizar. Deze zijn met het blote oog te scheiden, en in een telescoop zie je nog een extra begeleider verschijnen.

In april 2009 was er een supernova in NGC 4088 die zichtbaar was met telescopen van amateurastronomen. Het licht had er toen 46 miljoen jaar over gedaan om de aarde te bereiken.

Sterren[bewerken]

Letter Naam vMag
α Dubhe 1.79
β Merak 2.37
γ Phad 2.44
δ Megrez 3.31
ε Aliioth 1.77
ζ Mizar 2.27
η Alkaid 1.86
θ 3.17

Alcor, de ster naast Mizar heeft geen griekse letter, wel een Flamsteed nr. (80) en is van magnitude 4.01.

Deep sky[bewerken]

H400 objecten[bewerken]

Naam Type Magnitude OppervlakteHelderheid Diameter
NGC 2681 Sterrenstelsel 10.1 12.7 3.7'x3.7'
NGC 2742 Sterrenstelsel 11.4 12.8 3.0'x1.5'
NGC 2768 Sterrenstelsel 9.9 13.7 8.2'x5.3'
NGC 2787 Sterrenstelsel 10.8 12.4 3.1'x1.8'
NGC 2841 Sterrenstelsel 9.3 12.6 7.7'x3.6'
NGC 2950 Sterrenstelsel 10.9 12.3 2.7'x1.8'
NGC 2976 Sterrenstelsel 10.1 13.1 6.2'x3.1'
NGC 2985 Sterrenstelsel 10.4 13.1 4.6'x3.4'
M 82 Sterrenstelsel 8.6 12.7 10.5'x5.1'
NGC 3077 Sterrenstelsel 10 13.2 5.2'x4.7'
NGC 3079 Sterrenstelsel 10.7 13 8.1'x1.3'
NGC 3184 Sterrenstelsel 9.5 13.6 7.6'x7.4'
NGC 3198 Sterrenstelsel 10.1 13.3 8.1'x3.0'
NGC 3310 Sterrenstelsel 10.6 12.5 2.8'x2.6'
M 108 Sterrenstelsel 10.6 13.6 8.6'x2.4'
NGC 3610 Sterrenstelsel 10.7 12.4 2.5'x2.5'
NGC 3613 Sterrenstelsel 10.8 12.7 3.6'x2.0'
NGC 3619 Sterrenstelsel 11.4 13.4 3.5'x2.4'
NGC 3631 Sterrenstelsel 10.1 13.3 5.0'x4.8'
NGC 3665 Sterrenstelsel 10.7 13 3.5'x3.0'
NGC 3675 Sterrenstelsel 10 13.1 6.2'x3.6'
NGC 3726 Sterrenstelsel 10.1 13.3 6.0'x4.1'
NGC 3729 Sterrenstelsel 11 12.6 2.9'x1.9'
NGC 3813 Sterrenstelsel 11.5 12 2.0'x1.0'
NGC 3877 Sterrenstelsel 11.2 12.9 5.3'x1.2'
NGC 3893 Sterrenstelsel 10.1 12.4 4.5'x2.4'
NGC 3898 Sterrenstelsel 10.7 12.9 3.8'x2.6'
NGC 3938 Sterrenstelsel 10.1 13.3 5.1'x5.0'
NGC 3941 Sterrenstelsel 10.3 12.4 3.5'x2.5'
NGC 3945 Sterrenstelsel 10.4 13.1 5.0'x3.0'
NGC 3949 Sterrenstelsel 10.6 12.1 2.9'x1.7'
NGC 3953 Sterrenstelsel 9.8 13 6.9'x3.6'
NGC 3982 Sterrenstelsel 11.1 12.5 2.3'x2.0'
M 109 Sterrenstelsel 9.8 13.3 7.5'x4.4'
NGC 3998 Sterrenstelsel 10.6 12.3 2.7'x2.3'
NGC 4026 Sterrenstelsel 10.7 12.3 4.7'x1.2'
NGC 4036 Sterrenstelsel 10.5 12.4 4.0'x1.8'
NGC 4041 Sterrenstelsel 11.1 12.9 2.7'x2.6'
NGC 4051 Sterrenstelsel 10 13.2 5.3'x4.4'
NGC 4085 Sterrenstelsel 11.9 12.4 2.5'x0.8'
NGC 4088 Sterrenstelsel 10.3 12.7 5.6'x2.1'
NGC 4102 Sterrenstelsel 11.3 12.8 3.1'x1.7'
NGC 5322 Sterrenstelsel 10.1 13.3 6.0'x4.1'
NGC 5473 Sterrenstelsel 11.4 12.6 2.2'x1.7'
NGC 5474 Sterrenstelsel 10.6 13.3 4.5'x3.3'
NGC 5631 Sterrenstelsel 11.4 12.6 2.0'x2.0'