Schoonmaken van een newton spiegel

Uit Astrowiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Schoonmaken spiegel newtonkijker

Een spiegel van een newton model kijker kan met de loop van de tijd vies worden. Hieronder een beschrijving hoe dit schoonmaken het best kan gebeuren. Het is een 'best practice' werkwijze welke is afgeleid uit de diverse topics hierover op Astroforum.nl[1]. Er zijn variaties op mogelijk, deze zijn onderaan de Handelingen neergezet.

DISCLAIMER: De schrijver van dit artikel, of astroforum als groep, is niet verantwoordelijk voor eventuele schade aan spiegel of telescoop ten gevolge van het navolgen van onderstaande procedure. Het schoonmaken brengt een risico tot beschadiging van de spiegel met zich mee waar de lezer zich goed van bewust moet zijn (en is na het lezen van deze disclaimer).

Waarschuwingen en aanwijzingen vooraf:

  • Maak een vrij nieuwe spiegel niet schoon, wacht minimaal een half jaar. De quartzlaag is in het begin nog zacht;
  • Een beetje stof is geen reden de spiegel schoon te maken. Bij twijfel: vraag het even in het forum (foto erbij a.u.b.);
  • Maak de spiegel zo min mogelijk schoon. Elke keer schoonmaken is kans op een onverhoopte beschadiging;
  • Als na het afspoelen met gedestileerd water toch druppels op de spiegel blijven zitten kun je de grote druppels met een handdoekpunt opzuigen. Raak hierbij de spiegel niet aan met de doek!;
  • Maak een spiegel alleen schoon als je het kunstje van collimeren beheerst. Dat zou je altijd moeten kunnen, maar het is een must als je de spiegels eruit haalt;
  • Wees verschrikkelijk voorzichtig met de secundaire spiegel! Een krasje op je secundaire is 100x erger dan een vette kras op je primaire, die je niet eens zult zien;
  • Gebruik geen middelen die alcohol bevatten;
  • Bij het schoonmaken van de spiegel vegen, NIET poetsen of wrijven of enige druk uitoefenen. Losweken en vegen moet het werk doen;
  • Als je de spiegel in een wasbak legt tijdens het wassen kun je er best een handoek onder leggen. Die helpt ook tegen wegschuiven als je de spiegel schuin hebt staan.

Benodigdheden:

  • Katoenen watten (AH/Hema/Etos etc.)
  • Gedistileerd & gedemineraliseerd water (supermarkt, < 50 eurocent p/ltr)
  • 3 schone theedoeken
  • Kwaliteits afwasmiddel vetoplossend (Dreft)
  • Een kraan met stromend water

Handelingen:

  • Maak de wasbak goed schoon. Zorg ervoor dat er geen schuurmiddel oid achter is gebleven in de bak! Je kunt ook een ruime en schone plastic bak gebruiken;
  • Verwijder de spiegel uit de OTA (kijkerbuis) en van de houderplaat zodat je alleen de spiegel los hebt. Raak het spiegeloppervlak niet aan;
  • Plaats de spiegel in de bak in handwarm water met een druppeltje Dreft. Laat 5 minuten weken;
  • Spoel de spiegel met kraanwater af;
  • Leg de spiegel even apart (op een handdoek);
  • Vul de bak opnieuw met handwarm kraanwater en een druppeltje Dreft;
  • Laat de spiegel nog een keer weken in het water (voor hele vieze kan dat prima een uur zijn);
  • Pak een flinke pluk watten, inspecteer deze op eventuele onzuiverheden. Maak de spiegel schoon in een ronddraaiende beweging van buiten naar binnen. NIET DUWEN! En niet zuinig aan met de watten, pak voor elke keer vegen nieuwe watten. Bij een onverhoopte krasvorming direct stoppen en watten vervangen;
  • Spiegel weer even uit de wasbak halen;
  • Als je alles geraakt hebt wasbak leeg laten lopen en goed uitspoelen;
  • Zet de spiegel vervolgens weer onder 45 graden onder de kraan en spoel enkele minuten;
  • Spoel de spiegel tenslotte na met het gedistileerde & gedemineraliseerde water. Wees niet zuinig;
  • Laat de spiegel rechtop staand drogen op een droge handdoek. Níet (!) afdrogen met een handdoek maar gewoon laten staan. De spiegel droogt vanzelf.

Als je het goed hebt gedaan is de spiegel na een tijdje droog, schoon & streepvrij. Je moet de kijker nu wel collimeren.

Variaties:

  • In plaats van Dreft wordt ook wel eens paardenshampoo aangeraden. Dit omdat een afwasmiddel altijd een laagje achterlaat op de spiegel maar voornamelijk slechts omdat paardenshampoo een goed anti-schimmel middel bevat. Je schijnt elk goed merk paardenshampoo te kunnen gebruiken (zie voetnoot): giet een aanzienlijke hoeveelheid shampoo over de spiegel en laat dat 2 tot 5 minuten intrekken. Niet poetsen! Daarna afspoelen met gedestileerd & gedeminiraliseerd water;
  • Zet de spiegel rechtop tijdens het drogen en zet er een doos overheen waarvan de onderkant rondom flinke kieren bevat. Op deze manier dwarrelt er geen stof op de spiegel;
  • In plaats van laten drogen kan ook een fohn gebruikt worden.

Voetnoot: bijvoorbeeld "Mane N Tail Pro-Tect Antimicrobial Medicated Shampoo"

--Theritz 15 mrt 2010 09:40 (UTC)