Quasars

Uit Astrowiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Quasars (quasi-stellar radio source) zijn de helderste objecten in het heelal. Alleen objecten die maar kort leven, zoals bijvoorbeeld supernovae of gammaflitsen kunnen soms helderder zijn. Quasars zijn zo helder, dat ze overeenkomen met de energie die minimaal 1.000 sterrenstelsels samen uitstralen. Toch zijn ze maar heel klein: kleiner dan 1 sterrenstelsel.

Quasar.jpg


Quasars herbergen zeer waarschijnlijk in het midden een superzwaar zwart gat dat minimaal 10 zonmassa’s aan materie jaarlijks naar binnen schrokken. Rond het zwarte gat ontstaat vervolgens een accretieschijf die door continue wrijving verhit wordt en straling uitzend. Vlak voor de materie ‘opgeslokt’ wordt ontstaan er ook nog 2 jets die materie met zeer grote snelheid het heelal inblazen.


Voor zover bekent komen quasars alleen voor op zeer grote afstand, dus in het vroege heelal. Waarschijnlijk komt dit doordat er toen veel meer materie was die door het zwarte gat opgeslokt kon worden. De materie die er tegenwoordig in het heelal is, is te verspreid om een quasar te vormen.

Wel bestaan er QSO’s, wat staat voor quasi-stellar object. QSO’s lijken in zichtbaar licht op quasars, maar ze zenden niet zo’n grote straling uit. Daarom worden QSO’s ook wel radiostille quasars genoemd.

Als ons Melkwegstelsel met het Andromedastelsel botst in de verre toekomst, zal er wellicht een QSO ontstaan.

Botsing.jpg


De eerste quasars werden rond de jaren 50 van de 20e eeuw ontdekt als sterke radiobronnen. Maarten Schmidt was de eerste astronoom die in 1963 door middel van het spectrum de grote afstand begreep. Achteraf is ontdekt dat quasars al op fotografische platen uit de 19e eeuw stonden, alleen werden ze niet als bijzonder object beschouwd, omdat ze visueel op sterren lijken.


Op dit moment zijn er zo’n 60.000 quasars bekend. De grote roodverschuiving die ze vertonen wijst erop dat ze zich op zeer grote afstand van ons bevinden. De dichtstbijzijnde quasar die we kennen staat op zo’n 780 miljoen lichtjaar afstand. De verste op 13 miljard lichtjaar.


Demelza Ramakers (10 maart 2007)