Mars

Uit Astrowiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Mars1.JPG

Mars, onze buurplaneet, dankt zijn naam aan zijn rode kleur. Veel volkeren associeerden dit met oorlog en noemden hem daarom naar de Romeinse god van de oorlog: Mars. Zijn kleine maantjes, die niet groter dan 100 kilometer zijn, zijn respectievelijk Phobos (vrees) en Deimos (paniek) genoemd.


De gemiddelde afstand van Mars tot de zon bedraagt 227.940.000 kilometer en de planeet doet er 687 aardse dagen over om een rondje rond de zon te maken. Een dag duurt er 24 uur en 37 minuten, iets langer dan een dag op aarde. Zijn diameter bedraagt 6.794 kilometer, ongeveer 1/3 van de aarde. Wat veel dingen betreft lijkt Mars op de aarde. Mars kent 2 poolkappen en 4 seizoenen. Doordat een dag op Mars bijna even lang duurt als een dag op aarde en doordat de askanteling van de planeet bijna hetzelfde is, is het voor toekomstige kolonisten gemakkelijker zich aan te passen aan het ritme van de rode planeet. Toch zijn er ook een aantal verschillen. Zo kent Mars geen plaattektoniek en heeft hij maar een zeer zwak magnetisch veld. De druk is er minder dan 1% van de atmosfeer van de aarde waardoor gassen snel verloren gaan aan de ruimte. Ook is het er ijzig koud. De gemiddelde temperatuur bedraagt 55 graden onder nul. Door de dunne atmosfeer wordt de warmte niet gelijkmatig over het oppervlak verdeelt en daarom kent Mars een groot temperatuursverschil. Op de polen is de temperatuur 133 graden onder nul, terwijl het op sommige plekken in de zomer 27 graden boven nul kan worden. De polen groeien aan in de winter en smelten af in de zomer. Dit is al met een kleine telescoop vanaf de aarde te zien. De samenstelling is als volgt: eerst de korst die ongeveer 50 kilometer dik is. Dan volgt er een stenen mantel die tot 1.500 – 1.800 kilometer diepte gaat. En helemaal in het midden zit de ijzeren kern, die waarschijnlijk vast is.


In 1877 publiceerde de Italiaanse astronoom Giovanni Schiaparelli een kaart van Mars. De lijnen die hij op de planeet zag noemde hij canali, wat natuurlijke watergeulen betekend in het Italiaans. Door een vertaalfout werd hier canals van gemaakt, wat kunstmatige kanalen betekent. Hierdoor ontstond het idee dat er een intelligente beschaving op Mars leefde.


Een van de bekendste vulkanen op Mars is Olympus Mons, tevens de grootste (uitgedoofde) schildvulkaan in het zonnestelsel. Hij is 24 kilometer hoog en heeft een doorsnede van zo’n 500 kilometer. Er wordt vermoed dat Olympus Mons op dezelfde manier is gevormd als Hawaï. Hierbij is materiaal diep uit Mars aan de oppervlakte gekomen en heeft op die manier land gevormd.

Olympus mons1.JPG


Er zijn aanwijzingen dat er vroeger veel water op Mars geweest moet zijn. Er zijn sporen van oude meren en zelfs oceanen. Nu is Mars kurkdroog. Vermoedelijk zit het overgrote deel van het water nét onder de oppervlakte in permafrost. Als dit klopt worden de toekomstige bemande ruimtemissies naar Mars een stuk makkelijker.


Er zijn talloze missies naar Mars geweest. Mariner 4, die gelanceerd werd in 1964, was de eerste sonde die Mars voorbij vloog. De Mariner 6 en 7, gelanceerd in 1969, vlogen beide voorbij Mars en stuurden data en foto’s terug naar aarde. In 1971 werd de Mariner 9 gelanceerd. De eerste sonde in een baan om Mars. De Mariners waren Amerikaanse projecten. Ook waren er veel Sovjetmissies. Zo werden in 1971 de Mars 2 en 3 gelanceerd. Zij zonden foto’s en metingen terug. Ook hadden beide sondes een landingsmodule aan boord, maar helaas crashten ze allebei. Wat later werden in 1975 de Viking 1 en 2 gelanceerd. Ze landen succesvol op de rode planeet en onderzochten het klimaat en de bodem. Recente missies zijn missies als de Mars Global Surveyor, de Mars Pathfinder, de Mars Odessey en natuurlijk de beide Marsrovers.

Mars global surveyor.JPG


Mars is gemakkelijk met het blote oog te zien, vooral als hij in oppositie staat. Hij is te herkennen aan een heldere, rode kleur. Met een kleine telescoop zijn de poolkappen te zien.



Demelza Ramakers (11 november 2006)