Lood Accu's

Uit Astrowiki
Ga naar: navigatie, zoeken

In plaats van thuis waar vaak lichtvervuiling een verstorende factor is, wil je soms afreizen naar een echt lekker afgelegen donkere plek met je spullen. Montering, dauwlinten, en fotografie spullen vragen stroom die daar niet voorhanden is.

In de meeste gevallen worden loodaccu's gebruikt, lekker goedkoop. Maar ze zijn zwaar, kwetsbaar en er zijn verschillende typen. Stapsgewijs moeten de volgende vragen worden gesteld:

* Hoe bepaal ik mijn verbruik?

* Welke soort accu moet ik kiezen?

* Hoe zorg ik ervoor dat de accu lang mee gaat?

Het verbruik inschatten[bewerken]

Het electrische verbruik wordt uitgedrukt in Ampere uren (Ah), waarbij de rekenwijze simpel is:

Verbruik (Ah) = stroom (Ampere) * gebruiksduur.

Dus stel: Je wil een montering met een stroomverbruik van 0,5 Ampere van 9:00 uur 's avonds tot 4 uur 's ochtends gebruiken, dan is het verbruik 0,5A * 7 uur = 3,5 Ah. Typische verbruikswaarden in Ampere zijn:

  • Montering: 0,5...1
  • Dauwlinten APO: 1..1,5
  • Dauwlinten grote Schmidt Caissegrain: 1,5...2,5
  • Laptop gevoed met DC-DC adapter: 3...4
  • Laptop gevoed met Sinus inverter: 4,5..7
  • Gekoelde CCD camera: 1,5..2,5

Voorbeeld: Een Fotografische opstelling bestaande uit kleine APO zonder dauwlinten die ingezet wordt van 21:00 - 5:00 verbruikt ongeveer: (Montering (0,5A) + Laptop (4A) + CCD camera (2,5A)) * 8 uur = 56 Ah

Welke soort accu moet ik kiezen[bewerken]

In het algemeen kan een loodaccu slecht tegen een diepe ontlading: De platen worden door het in het electrolyt aanwezige zwavelzuur aangetast, en ze kunnen kromtrekken. Veelvuldig diep ontladen, of een accu langdurig diep ontladen wegzetten zal tot gevolg hebben dat de capaciteit & levensduur (uitgedrukt in aantal laad- en ontlaadcycli) achteruit gaat, of dat er zelfs cellen uitvallen.

Globaal heb je de volgende varianten:

  • Startaccu/autoaccu:

Goedkoop en kan hoge stromen leveren, doordat de platen dun en poreus zijn en met een groot actief oppervlak in een vloeibare zwavelzuur oplossing hangen. Bij ontlading van meer dan 20% neemt de levensduur af, doordat de kwetsbare platen relatief snel krom kunnen trekken en snel aangetast worden door zuur. Bij 20% ontlading is de levensduur ongeveer 1300 cycli, bij 50% ontlading ongeveer 450 cycli, bij volledige ontlading onder de 200 cycli. (bron: pvceducation.org)

  • (semi) Deep cycle of (semi) tractie accu's:

Hier worden zeer verschillende constructies toegepast. De loodplaten zijn zeer massief en dik, of er worden buisvormige constructies toegepast. De samenstelling van de plaat varieert ook zeer sterk - en daarmee eveneens de eigenschappen. Toepassen van standaard lood-antimoon platen resulteert in een maandelijkse zelfontlading van 8..40%, versus 1..5% bij Lood-Calcium platen. Het electrolyt kan in gel-vorm of in een natte vezelmat (AGM - Absorbent Glass Mat) worden toegepast. Gel en AGM hebben het voordeel dat de accu in iedere stand gebruikt kan worden en de kans op lekkage nihil is. De prijzen en levensduren lopen zeer sterk uiteen, evenals de maximale ontlading (50...80%).

  • Marine- / recreatie accu:

Qua constructie nagenoeg gelijk aan de startaccu - maar met dikkere platen, en zowel electrolyt in vloeibare vorm als in de vorm van AGM. Maximale ontlading 40..50%. Prijs: 20..40% duurder dan een startbatterij.


Wat te kiezen: Dit geeft op ons forum aanleiding tot oneindige discussies. We nemen het voorbeeld van de APO, uitgerust met dauwlinten, CCD camera en laptop, en gaan er van uit dat de accu de volgende dag wordt opgeladen, en dat er op een nacht ongeveer 50Ah wordt verbruikt. Bovendien nemen we aan dat er per jaar 20 avonden de accu wordt ingezet.


Startaccu

Deze mag maar voor 20% ontladen worden, hetgeen betekent dat er in totaal 250 Ah aan accucapaciteit moet worden meegenomen. Dit zijn ongeveer 3 85 Ah accu's van 139,- per stuk = 400,- (Bron: Halfords) en een totaalgewicht van 60..70 kg. De levensduur is wat er van een goed verzorgde accu verwacht mag worden: 6 jaar. Jaarlijkse kosten zijn dus: 67,- We kunnen ook ondeugend zijn en een 105 Ah accu inzetten. Deze wordt dus tot 50% ontladen, en zal korter mee gaan. Volgens de literatuur: tussen de 100..180 cycli - dus 5 jaar minimaal. Kosten: 160,- (Bron: Halfords), gewicht 25..30 kg. Jaarlijkse kosten: 32,-


Marine accu

Omdat de accu tot 40% ontladen mag worden, kan worden volstaan met een 120 Ah accu. Kosten 229,- Gewicht: 35 kg. (Bron: Radio correct) Levensduur: 6 jaar, dus jaarlijkse kosten: 37,- Ook hier kunnen we ondeugend doen, en (ten koste van de levensduur) een te lichte accu inzetten, van bijvoorbeeld 105 Ah. Kosten 200,- gewicht 27 kg (Bron: Radio Correct), levensduur 5 jaar. Jaarlijkse kosten: 40,-


deep cycle accu

Deze accu mag voor 50..60% ontladen worden (de superdure industriele varianten die een ontlading tot 80% toelaten, laten we buiten beschouwing). Een 80 Ah deep cycle accu volstaat. Kosten: 279,-, gewicht 25 kg. Levensduur: 6 jaar. Jaarlijkse kosten: 47,-.


Remark: Dit is inmiddels enigszins achterhaald. Veel moderne cyclische AGM loodaacu's houden tegenwoordig bij 70 tot 80% DOD ontlading toch al gauw 250 laadcycli aan levensduur over. De duurdere deep-cycle typen kennen soms zelfs 500 laadcycli bij 70-80% DOD ontlading.


Gel accu

Het feit dat een accu een gel accu is, zegt niets over de maximale ontlading. We nemen voor de berekening aan dat de "Exide Loodaccu Cyclic GF-Y 12V 72Ah" (Conrad) een echte diep-ontlader is, en tot 50 Ah kan leveren. Kosten: 409,-, gewicht: 30kg. Jaarlijkse kosten: 68,-


Conclusie:

Het toepassen van een goedkope auto accu die tot 50% ontladen wordt, is financieel gezien de beste optie, ondanks de kortere levensduur. Dit wordt op de voet gevolgd door de optie van een Marine accu die binnen de specs wordt ontladen, en dus betrouwbaarder is. Dure deep cycle accu's of gel accu's leveren geen voordelen op, noch qua prijs, noch qua gewicht


Remark: Ook hier geldt dat een autoaccu (of start accu) tegenwoordig nog steeds ca. 150 laadcycli bij 40% DOD ontlading kent. De cyclische AGM accu kent echter bijna het dubbele aan laadcycli levensduur bij veel diepere ontlading (70-80% DOD). Het prijsverschil tussen een startaccu en een cyclische AGM accu is tegenwoordig zo gering geworden, dat een kleinere, lichtere, cyclische AGM accu zeker opweegt tegen een zwaardere auto accu, waarvan je dus maar 40% van de theoretische capaciteit kunt benutten.



Hoe zorg ik ervoor dat de accu lang mee gaat?[bewerken]

Een accu gaat lang mee als deze zo kort mogelijk (diep) ontladen is. Laad de accu daarom na een waarneemsessie meteen op met een goede lader. Omdat accu's ook zelfontlading hebben, zorg ervoor dat een gewone loodaccu bewaard wordt in combinatie met een 2 wekelijkse oplaad actie of een druppellader. Hier vind je alle informatie over laders

Een belangrijker vraag is echter hoe men zorgt dat de gevoelige electronica lang mee gaat:

  • Vermijd piekspanningen door vonkvorming
    • Gebruik goede connectoren die niet los kunnen schieten
    • Gebruik schakelaars op de apparatuur zelf om de spanning af te schakelen
  • Vermijd piekspanningen en verstoringen door hogere harmonischen.
    • Zet electronica op een andere accu als er inverters worden toegepast
    • Zet electronica op een andere accu als er een dauwcontroller wordt toegepast

De onderstaande website bevat een zeer interessante PDF waar alle ins & outs over de loodaccu zijn opgenomen: [www.dctechnics.nl/]