Het ontstaan van de maan

Uit Astrowiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Onze maan is het dichtstbijzijnde hemellichaam waar we veel over weten, maar toch zijn er nog talloze vragen onbeantwoord over dit object. Een van deze vragen is hoe de maan ontstaan is.


De samenstelling van de aarde en de maan verschillen sterk met elkaar. Zo is de maan bijvoorbeeld extreem droog en de dichtheid van de maan is veel kleiner dan die van de aarde. Dit laatste komt doordat de maan weinig zware elementen bevat. Dit is opmerkelijk omdat je zou verwachten dat onze aarde en maan uit ruwweg hetzelfde materiaal ontstaan zou zijn, net als de andere planeten en manen in ons zonnestelsel. Ook is onze maan een relatief grote maan die je nergens anders in het zonnestelsel tegenkomt.


Hieronder volgt een drietal theorieën over het ontstaan van de maan. Op de laatste theorie wordt wat dieper ingegaan omdat de meeste astronomen menen dat dit de juiste theorie is.


Afsplitsing:[bewerken]

De aarde zou vroeger (zo’n 4 miljard jaar geleden) nog een vloeibare massa zijn. Omdat de aarde toen veel sneller om zijn as draaide, zou de aarde een uitstulping gekregen hebben die zich later in tweeën splitste. Het kleinste stuk zou nu onze maan zijn.

Deze theorie ontstond aan het eind van de 19e eeuw en is zeer onwaarschijnlijk omdat de aarde in het verleden onwaarschijnlijk snel om haar as gedraaid moet hebben.

Ontstaanmaan2.GIF


Apart ontstaan:[bewerken]

De maan zou net als de aarde uit kosmisch stof zijn ontstaan. Door de aantrekkingskracht van de aarde kwam de maan in een baan om onze planeet.

Deze theorie is nog niet zo oud en kan niet verklaren waarom de aarde en maan zo sterk verschillen van elkaar.


Botsing:[bewerken]

Volgens deze theorie, die zo’n 20 jaar geleden opgesteld werd, zou de maan ontstaan zijn uit een botsing tussen de aarde en een grote planetoïde. Bij de botsing zou zo veel massa los gekomen zijn van de aarde dat deze de ruimte in geslingerd werd. Deze deeltjes voegden zich samen en daar ontstond de maan uit. In het begin werd er gedacht dat dit object ongeveer zo groot als Mars moet zijn geweest. Later, na een aantal computersimulaties bleek dat de planetoïde zeker twee keer deze omvang gehad moet hebben. Tijdens deze simulaties kwam nog iets anders aan het licht: als de aarde inderdaad in het verleden gebotst was met zo’n enorme planetoïde, dan zou de maan binnen een jaar ontstaan zijn!


Bij de botsing tussen deze twee objecten zou ijzerarm materiaal de ruimte in geslingerd zijn. Het puin dat na de botsing de ruimte in geslingerd werd, draaide in een baan om de aarde. De materie in het binnenste gedeelte van de schijf kon niet samenklonteren en viel terug op aarde. Uit het overige puin zou zich de maan gevormd hebben. Dit zou zich later tot een nieuw hemellichaam samengevoegd hebben; de maan.

Ontstaanmaan1.JPG

Het samenklonteren van de brokstukken zorgde voor een immense druk. De kern van de maan smolt en werd vloeibaar. Ondertussen bleven meteorieten het oppervlak raken. Hierdoor bleef de maan voor lange tijd een gloeiende vuurbal. Ongeveer 200 miljoen jaar later kreeg de buitenste laag van de maan de kans om af te koelen en kreeg een vast oppervlak. Het binnenste gedeelte van de maan bleef nog lang vloeibaar door de druk en radioactieve elementen. Af en toe brak het magma in het binnenste van de maan door de maankorst waar het afkoelde en zeeën vormde.


Omdat inslagen steeds zeldzamer werden ziet de maan er nu ongeveer zo uit als 3 miljard jaar geleden.



Demelza Ramakers (10 november 2006)